Theo Tổng cục day nghề, nhu cầu việc làm trong một số lĩnh vực: Lập trình viên, điện, điện tử, cơ - điện tử, chế biến nông sản và các sản phẩm công nghiệp sẽ rất thiếu trong tương lai do tốc độ phát triển của các doanh nghiệp (DN) phần mềm, cơ khí chế tạo, chế biến…

Một số ngành cũng đang “khát” lao động qua đào tạo nghề như: xây dựng, thương mại dịch vụ, công nghiệp chế biến, công nghiệp khai thác… Như vậy, nhu cầu lao động của DN trên thị trường được dự báo trong tương lai sẽ có xu hướng đang tăng mạnh. Bộ trưởng Bộ Lao động, thương binh và xã hội Nguyễn Thị Kim Ngân cho biết: Cơ cấu lao động đã có sự chuyển dịch theo hướng tích cực, tỷ lệ lao động trong nông nghiệp giảm; tỷ lệ lao động trong công nghiệp và dịch vụ tăng. Cơ cấu lao động giữa 3 ngành năm 2007 tương ứng là 53,8% - 18,93% - 28,26%. Năm 2007, lực lượng lao động cả nước là 46,61 triệu người, chiếm 54,8% dân số, trong đó có 45,6 triệu lao động đang làm việc trong các ngành kinh tế quốc dân, chiếm 97,64% lực lượng lao động. Các hoạt động trên thị trường lao động đã bước đầu phát triển, cung - cầu lao động từng bước được gắn kết.

Theo báo cáo của 6 tập đoàn kinh tế, Tổng công ty lớn là Tập đoàn công nghiệp tàu thuỷ Việt Nam (VINASHIN), Tập đoàn dầu khí Việt Nam, Tổng công ty thép Việt Nam, Tổng công ty giấy Việt Nam, Tổng công ty lắp máy Việt Nam (LILAMA) và Tổng công ty đường sắt Việt Nam cho thấy: nhu cầu lao động của 6 DN trên trong giai đoạn 2008-2012 lên tới 80.000 – 90.000 người, trong số đó trình độ cao đẳng nghề chiếm 24.000 người. Riêng tập đoàn VINASHIN cần 55.500 lao động, Tổng công ty giấy cần trên 10.000 lao động, Tổng công ty LILAMA cần từ 2.500 đến 4.500 lao động/năm. Một số ngành có nhu cầu cao là nghề hàn thiếu 10.630 lao động, khai thác mỏ thiếu 18.425 lao động, lắp ráp vỏ tàu thuỷ 7.500 lao động, điện tàu thuỷ 6.500 lao động, máy tàu thuỷ 6.000 lao động, công nghệ sản xuất giấy và bột giấy 6.000 lao động… Bên cạnh đó, nhu cầu qua đào tạo nghề tại một số khu công nghiệp, khu kinh tế hiện nay đang rất lớn. Chẳng hạn như KKT Dung Quất từ nay đến năm 2010 cần khoảng 28.000 lao động; KKT Chu Lai tính đến năm 2010 cần khoảng 28.000 lao động và đến năm 2015 sẽ cần 34.000 lao động…

Trong Hội nghị Dạy nghề đáp ứng nhu cầu DN vừa diễn ra tại Hà Nội, nhiều DN vẫn cho rằng: trong thời gian qua, thị trường lao động nước ta tuy đãcó những thay đổi theo chiều hướng tích cực, nhưng chất lượng dạy nghề vẫn chưa phù hợp với sự thay đổi nhanh về công nghệ sản xuất của DN trong thời kỳ hội nhập. Các trường vẫn chủ yếu đào tạo theo khả năng “cung” chứ chưa theo “cầu”. Theo các nhà giáo dục, để khắc phục tình trạng này, DN nên tư vấn về công việc, cũng như đưa ra những yêu cầu mà một lao động cần có, để từ đó học sinh có thể lựa chọn nghề phù hợp với khả năng và sở thích của mình. Thời gian qua, sự phối giữa cơ sở dạy nghề và DN là một cách làm hiệu quả, vì thế, chúng ta cần đẩy mạnh hơn nữa các hình thức trên, tránh tình trạng đào tạo hàn lâm, xa rời thực tiễn.