Làm muối là nghề rất nặng nhọc, vất vả, chủ yếu dành cho đàn ông. Thế nhưng, thật bất ngờ, khi chúng tôi về Hiệp Trí (Tân Hải, Hàm Tân, Bình Thuận) thì thấy nơi đây người làm muối lại toàn là… nữ.

Ra đồng khi mọi người ngủ

Thật bất ngờ khi chúng tôi về Bình Thuận, một cán bộ nông nghiệp bảo: “Tui chỉ cho ông một đề tài “độc” nhưng ở xa lắm, đường nhỏ đi rất khó có dám không…Ở đó chỉ toàn chị em phụ nữ làm muối, cái nghề vốn chủ yếu dành cho cánh đàn ông khỏe mạnh. Anh về đó mới cảm được cái cực, tính chịu thương chịu khó của người phụ nữ Việt Nam…”

Loanh quanh mãi chúng tôi mới tìm đến được làng muối Tân Thịnh, vốn là một vựa muối lớn bậc nhất Bình Thuận. Về đây lúc gần 12 giờ trưa, thế nhưng cánh đồng mênh mông nắng cháy chỉ có muối và…phụ nữ đang quay quả, tất bật. Phải chờ gần 20 phút mới thấy chị Đỗ Thị Thảo ở ấp Hiệp Trí nghỉ tay.

“Nghề làm muối ở đây đa phần là đàn bà con gái thôi chú ơi”. Thấy tôi thắc mắc, khó hiểu chị Thảo giải thích: Cánh đàn ông chủ yếu đi biển, một số thanh niên thì đi làm công nhân các khu công nghiệp ở TP.HCM, Bình Dương hay Đồng Nai nên ở nhà hầu hết là đàn bà. Chị Thảo làm nghề muối đã 12 năm, “cực chẳng đã mới phải làm” vì nó trái ngược với các ngành nghề khác.

Chẳng hạn phải ra đồng từ rất sớm để gánh muối cho mát, lúc 11-14 giờ là lúc nắng nhất mọi người nghỉ ngơi thì mình phải làm bởi có nắng mới cào muối được…Thông thường với nghề muối đàn ông khổ một thì phụ nữ khổ mười. Do tay, chân hàng ngày phải tiếp xúc với nước mặn khiến da chân, tay người nào người nấy chai sần lên như da cóc, nứt nẻ khắp nơi. “Nhiều đêm về tui không sao ngủ được do các vết nứt bị muối cắn vừa đau vừa xót” – chị Thảo kể.

Thế nhưng, giọng chị Thảo phấn chấn hẳn lên và khoe: “Năm nay được cái giá muối cao lắm chú ạ, tại ruộng bây giờ thương lái vào mua tới 1,2-1,28 triệu/tấn. Năm ngoái vào thời điểm này chỉ 350.000- 358.000đ/tấn thôi. Nhờ vậy, mùa muối này tui đã trả nợ được 4 triệu vay sửa nhà và có của ăn của để, đặc biệt là không phải lo tiền học phí cho 3 cháu…”

Qua ruộng muối nhà chị Trần Thị Thuận được biết “Chỉ có ba mẹ con tui cào thôi, ông xã tui làm ở ngoài biển kia kìa. Xã tui có đến vài trăm khẩu, toàn là phụ nữ làm muối chục năm nay rồi. Phụ nữ làm muối khổ nhất là lúc cào muối và gánh muối. Vừa rồi một chị có thai gần 3 tháng gánh muối nặng quá nên bị sẩy thai đấy". Chị Thuận kể thêm, chuyện “diêm nữ” có bầu bị sẩy thai là khá phổ biến do “đi làm lúc mọi người còn ngủ”, lại vất vả, ăn uống kham khổ…

HTX toàn... nữ

Trời nắng gắt, tìm đến HTX muối Thanh Phong (Tân Hải), chúng tôi thực sự ngỡ ngàng trước hàng trăm phụ nữ đang hối hả gánh những đôi thúng chứa đầy ngọn những muối là muối. Những chiếc gánh do phải cõng quá nặng gần uốn cong chực gãy. Chị Hoàng Thị Thủy cho biết, ở HTX Thanh Phong gần 100% là chị em phụ nữ. Mỗi gánh nặng từ 35-40kg muối, mỗi ngày các chị không nhớ là gánh được bao nhiêu đôi. Chỉ biết mọi người cùng làm, cùng nghỉ tuy rất mệt…

Chờ mãi mới thấy mọi người ngồi giải lao. Những chiếc đòn gánh được bắc ngang qua hai chiếc thúng thành chỗ nghỉ ngơi lý tưởng! Nhiều “diêm nữ” cho biết: “Những ngày đầu đi gánh muối, đêm về đau nhừ, nhức ê ẩm toàn thân, nhất là vai và bàn chân. Bây giờ gánh nhiều thành quen, nhưng do công việc phải làm vất vả giữa trưa nắng, ăn uống lại không đủ chất nên chuyện cảm, sốt ốm đau vẫn thường xảy ra.

“Diêm nữ” Trần Ngọc Hà cho biết, buổi trưa chúng tôi chỉ ăn qua loa cơm nắm cá khô, ai có điều kiện thì mang cơm phần đi cứ thế làm tới tối mịt mới kéo nhau về. Nhưng làm muối chủ yếu chỉ tốn…nước đá và áo quần thôi. Bởi ở đây suốt ngày chị em bán mặt cho đất bán lưng cho trời, toàn gió biển mồ hôi nên áo quần chỉ mặc chừng 2-3 tháng là mục, sờn hết. Tuy nhiên, năm nay nhờ giá muối cao gấp 4-5 lần năm ngoái nên gánh nặng "cơm – áo – gạo – tiền" đã bớt nặng rồi.

Theo Nông Nghiệp