Từngày mai - 1/10, quận Hoàn Kiếm chính thức áp dụng thí điểm việc khoán quản trông giữ xe và giữ gìn trật tự đô thị trên địa bàn toàn quận. Đây là một chủ trương đúng của thành phố nhằm huy động các cá nhân, đơn vị cùng tham gia giữ gìn trật tự đô thị, đồng thời lấy kinh phí từ dịch vụ công để giữ gìn trật tự công.

Tuy nhiên, theo ghi nhận từ phía người dân và một số cơ quan quản lý thì việc triển khai áp dụng mô hình này nếu theo đúng nội dung tờ trình số 85 của liên ngành Sở GTVT và quận Hoàn Kiếm sẽ có rất nhiều điểm khó mà thực thi.

Đấu thầu vỉa hè, lòng đường!

Trên địa bàn quận Hoàn Kiếm hiện có khoảng 170 điểm trông giữ xe đạp, xe máy và 78 điểm trông giữ ô tô. Các điểm trông giữ xe này chủ yếu tận dụng lòng đường và vỉa hè và do chính quyền địa phương quản lý. Hầu hết các điểm trông giữ đều vi phạm các quy định như trông giữ quá diện tích cho phép, thu tiền quá giá, sử dụng vé quay vòng... Nếu theo chủ trương khoán quản thì toàn bộ các điểm trông giữ xe sẽ được đưa ra đấu thầu để lựa chọn những đơn vị, cá nhân có đủ năng lực tham gia vào việc trông giữ xe. Nếu làm tốt việc này thì bản thân người đi gửi xe sẽ được lợi, bởi sẽ không phải trả tiền trông giữ xe quá giá, còn cơ quan quản lý nhà nước không còn phải đau đầu về việc kiểm tra, xử lý các điểm trông giữ xe không phép, sai phép. Đồng thời chấm dứt việc các tuyến vỉa hè bị chiếm dụng vô tội vạ gây mất mỹ quan đô thị. Nhưng đó mới chỉ là trên lý thuyết, bởi khi bắt tay vào làm mới nảy sinh những bất cập khó có thể lường trước. Cụ thể, như đã nói ở trên, tất cả các điểm trông giữ xe đều nằm trên vỉa hè, lòng đường, vậy đấu thầu các điểm trông giữ xe thực chất là đấu thầu vỉa hè, lòng đường để sử dụng trông giữ xe. Như vậy liệu có trái với Luật Giao thông đường bộ, lòng đường để cho các phương tiện, còn vỉa hè để dành cho người đi bộ?

Chưa hết, trong tờ trình liên ngành không hề đề cập tới việc các đơn vị được giao khoán quản nếu vi phạm như chỉ tập trung trông xe thu tiền còn giữ gìn VSMT, hay giữ gìn trật tự đô thị thì bỏ mặc... thì mức xử lý như thế nào, nếu tái phạm nhiều lần làm hỏng chủ trương khoán quản thì ai là người chịu trách nhiệm (?).

Khó bảo đảm được trật tự đô thị, vệ sinh môi trường

Trong tờ trình liên ngành đã ghi rõ, các đơn vị cá nhân khi thực hiện khoán quản phải bảo đảm các tiêu chí: "có lực lượng trông giữ xe đạp, xe máy, ô tô và lực lượng bảo đảm trật tự an toàn giao thông, trật tự đô thị, vệ sinh môi trường (VSMT). Không để xảy ra trường hợp xe đạp, xe máy để trên các tuyến phố cấm để xe đạp, xe máy. Không bán hàng rong tại các tuyến cấm, đồng thời không để tình trạng lấn chiếm vỉa hè, lòng đường. Không để các trường hợp ăn mày, ăn xin, lang thang cơ nhỡ, các trường hợp đeo bám khách du lịch gây mất mỹ quan đô thị trên các tuyến phố..." Đây quả thực là vấn đề rất khó, bởi cá nhân đơn vị nếu tổ chức trông giữ xe là hoàn toàn đúng thẩm quyền nhưng khi giao cho lực lượng này bảo đảm trật tự an toàn giao thông, trật tự đô thị, VSMT là không thể.

Bởi từ trước đến nay việc giữ gìn trật tự an toàn giao thông, đô thị, VSMT đều do các lực lượng được nhà nước, thành phố giao cho thẩm quyền như lực lượng công an, tự quản, Thanh tra Sở GTVT. Nhưng chỉ khi có mặt lực lượng này trật tự đô thị mới được bảo đảm, còn khi không có mặt thì thực trạng như thế nào thì ai cũng rõ. Nếu giao cho lực lượng thực hiện khoán quản nhắc nhở các vi phạm thì rất khó đem lại hiệu qua, bởi người vi phạm sẽ không sợ. Còn nếu giao cho họ kiểm tra, xử lý thì không đúng thẩm quyền. Trong tờ trình cũng có mục nêu rõ các lực lượng công an, Thanh tra Sở GTVT, dân phòng hỗ trợ các đơn vị, cá nhân thực hiện khoán quản rất dễ xảy ra tình trạng, trông xe thu tiền các cá nhân đơn vị cứ làm, còn việc giữ gìn trật tự an toàn giao thông, đô thị, VSMT là gọi các lực lượng trên ra hỗ trợ. Như vậy sẽ không còn đúng tiêu chí của khoán quản.

Phải tính toán kỹ

Mới đây, tại cuộc họp về kiểm điểm việc thực hiện các quyết định số 02 và 20, Phó chủ tịch UBND TP - Nguyễn Văn Khôi đã yêu cầu quận Hoàn Kiếm và Sở GTVT phải tính toán kỹ lại mô hình khoán quản các điểm trông giữ xe. Phó chủ tịch chỉ rõ, trong tờ trình liên ngành của quận Hoàn Kiếm và Sở GTVT không đưa ra được cơ chế thu, chi của mô hình khoán quản các điểm trông giữ xe. Bên cạnh đó, việc Sở GTVT và quận Hoàn Kiếm có ý định thu hồi giấy phép các điểm trông giữ xe trên địa bàn là quy trình ngược. Bởi nếu chưa lựa chọn xong các đơn vị thực hiện khoán quản mà đã thu hồi giấy phép các điểm trông giữ xe thì lấy ai ra trông giữ xe cho người dân, như vậy lại dẫn đến tình trạng để xe lộn xộn. "Sở GTVT và quận phải tính toán ky, vì trước đây tự quản, công an các phường, Công ty Khai thác điểm đỗ xe thực hiện trông giữ xe, quản lý trật tự đô thị, nay thay thế bằng đơn vị khác liệu có đảm đương nổi không, bởi không tính kỹ sẽ làm hỏng chủ trương của thành phố" - Phó chủ tịch nói.