Ông Nguyễn Văn Lý, Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng Chính sách Xã hội cho biết, hơn 750.000 học sinh, sinh viên (HSSV) sẽ được vay vốn trong năm học này.

Vừa qua, Chính phủ đã tổ chức hội nghị tổng kết một năm thực hiện Quyết định số 157/2007/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với HSSV, là đơn vị trực tiếp thực hiện, Ngân hàng Chính sách xã hội thấy nổi lên những vấn đề gì, thưa ông?

Sau một năm thực hiện, đã có 650.000 HSSV được vay vốn học tập thuộc diện nghèo có hoàn cảnh khó khăn với số tiền 5.000 tỷ đồng. Theo Bộ GD&ĐT, không có học sinh nào phải bỏ học vì thiếu kinh phí.

Vì đây là chương trình có ý nghĩa chính trị, xã hội rất lớn, do đó đã động viên được toàn bộ hệ thống nhà trường, các đoàn thể, người dân khắp nơi để thực hiện, tuyên truyền bình xét rất sôi nổi.

Đối với ngân hàng, chương trình này rất đặc trưng, vừa chịu sức ép xã hội lại chỉ làm trong thời gian ngắn (giải ngân trong vòng một tháng đầu năm học) nên cũng là cơ hội để chúng tôi rèn luyện thử thách mạng lưới gồm hơn 200.000 tổ tiết kiệm và vay vốn.

Từ năm ngoái đến nay, giá cả nhiều mặt hàng liên tục tăng cao, điều này có thể cũng sẽ ảnh hưởng đến đời sống chi tiêu của HSSV. Nguyện vọng của nhiều bạn trẻ đang vay vốn cũng như gia đình họ là mức vay có thể tăng lên (kiến nghị của Bộ GD&ĐT tăng lên từ 1 - 1,2 triệu đồng/tháng). Liệu mức vay này có thay đổi không?

Đây là vấn đề người dân rất quan tâm. Nhưng quan điểm của chúng tôi mức cho vay này (800.000 đồng/tháng/HSSV) là để hỗ trợ chứ không phải để đảm bảo.

Tôi cũng thừa nhận với 800.000 đồng/tháng năm nay một sinh viên sẽ chi tiêu được ít hơn nếu so với năm ngoái khoảng 20%. Việc thay đổi có thể tính đến nếu có thay đổi học phí hay biến động nhiều về giá cả.

Hiện nay, Chính phủ đã giao cho Bộ Tài chính tìm hiểu, rà soát. Mức vay chắc chắn sẽ tăng. Vấn đề là tăng bao nhiêu và lúc nào thôi.

Việc cho vay đã được Ngân hàng chuẩn bị và khởi động chưa, thưa ông. Cách thức cho vay và lãi suất liệu có gì thay đổi?

Kế hoạch năm học 2008 - 2009 đã bắt đầu từ ngày 15/8, chúng tôi đang phấn đấu kết thúc trước 15/11/2008 với kế hoạch giải ngân từ 4.500 tỷ đến 5.000 tỷ đồng.

Hiện Bộ Tài chính đã chỉ đạo cho Kho bạc Nhà nước đưa 2.000 tỷ đồng xuống các địa phương nhưng ở nhiều địa phương, HSSV chưa vay vì họ đang chờ đợi xem mức vay cao hơn bao nhiêu Bộ GD&ĐT dự kiến. Số đối tượng vay sẽ tăng thêm khoảng 20%, tức là sẽ có khoảng hơn 750.000 HSSV được vay vốn trong năm học này.

Về thủ tục, đối với những HSSV vay cũ đã có hồ sơ chỉ cần xác nhận việc đang theo học và không bị hình thức kỷ luật của nhà trường. Còn đối với các em HSSV mới, vẫn chỉ cần xác nhận của địa phương (sau khi bố mẹ các em là người đại diện đã họp với các tổ vay vốn ở thôn, bản) cùng giấy gọi nhập học.

Lãi suất cho vay vẫn giữ nguyên 0,5%/tháng, tức 6%/năm. Tôi khẳng định với các quy trình gọn nhẹ trên, chỉ từ 3 ngày đến 1 tuần là vốn vay đến được với các em.

Với lãi suất cho vay ưu đãi như vậy, chắc chắn sẽ có rất nhiều người muốn vay. Trong quá trình thực hiện chương trình, ngân hàng có phát hiện tiêu cực nào từ phía người vay hoặc từ cán bộ ngân hàng?

Chúng tôi đã thực hiện một quy trình xét duyệt cho vay rất chặt. Trước tiên phải lấy ý kiến thôn, bản, tổ nhóm bình xét, sau đó mới lấy xác nhận của ủy ban xã, phường.

Trong tổng số hơn 550.000 hộ gia đình vay, ngân hàng đã kiểm tra tận nơi hơn 430.000 hộ, kết quả phát hiện được 3.043 đối tượng xác nhận sai (chiếm 0,7%); có 77 hộ gia đình và 59 HSSV sử dụng vốn vay sai mục đích.

Đối với những trường hợp trên, ngân hàng đã kiến nghị xử lý dừng cho vay và thu hồi nợ trước hạn... Còn về phần cán bộ, sai sót nếu có ở giai đoạn đầu đó là khi phát tiền lại tranh thủ thu phí đoàn, phí hội mà hộ đó chưa nộp, ngân hàng đều bắt trả lại.

Cho vay tín dụng HSSV là một chủ trương đúng đắn mang tính xã hội cao, chúng tôi rất kỳ vọng các em, được vay sẽ sử dụng đồng vốn vay để học tập thật tốt để ăn học thành người.